JSER Policies
JSER Online
JSER Data
Frequency: quarterly
ISSN: 1409-6099 (Print)
ISSN: 1857-663X (Online)
Authors Info
- Read: 51254
НАЦИОНАЛНА СТРАТЕГИЈА ЗА ИЗЕДНАЧУВАЊЕ НА ПРАВАТА НА ЛИЦАТА СО ИНВАЛИДНОСТ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА СО КОМЕНТАР ЗА НЕЈЗИНОТО СПРОВЕДУВАЊЕ
Боге ЧАДИНОВСКИ
Член на Националното коордативното тело |
|
NATIONAL STRATEGY FOR EQUAL RIGHTS OF PEOPLE WITH DISABILITIES IN THE REPUBLIC OF MACEDONIA WITH COMMENTS ON ITS REALIZATION
Boge CHADINOVSKI
Member of the National Coordinative Body |
||
|
|
|
||
Содржина на Националната стратегија |
|
The Content of the National Strategy |
||
Националната стратегија го опфаќа настанувањето на личноста во рамките на примарното семејство, севкупниот развиток и специфичните потреби кои се јавуваат во целокупната здравствена и социјална заштита, образование, рехабилитација и сите други форми на индивидуалниот семеен живот во општеството. |
|
The National Strategy covers issues related to the invalids within the primary family, the whole development and the specific needs that appear in health and social care, education, rehabilitation, employment and other forms of individual family life in the society. |
||
|
|
|
||
Семејство и развој на личноста |
|
Family and the Personality Development |
||
Постојат генерално две состојби во кои може да се најде семејството со член со инвалидност. Првата состојба е всушност примарно семејство на кое родителите имаат дете со инвалидност, а втората состојба е секундарно семејство каде како инвалидно лице се јавува брачен партнер-родител. И едната и другата состојба за семејството е изразено трауматска затоа што го нарушува постојниот баланс во односите на родителите со нивната околина, вклучително и семејната околина, а во исто време родителите немаат ни соодветен модел на вршење на родителски улоги, кои би го стекнале од своите родители (трансгенерациски). Во ваква состојба потребна е помош на ова семејство на повеќе нивоа на што упатува и Стратегијата дека државата треба да:
|
|
There are generally two conditions in which the family of a member with invalidity can find itself. The first condition is in fact the primary family of parents to a child with invalidity since birth or obtained as a result of illness or injury, and the other condition is the secondary family where the partner-parent appears as an invalid person. Both conditions are traumatic for the family because disorders the balance in the relationships of the parents with their environment, including the family environment. At the same time the parents do not have an appropriate model for performing their parental roles, achieved from their parents (transgeneration). Thus, such families need assistance at many levels and the Strategy affirms that the State has to:
|
||
Коментар:
|
|
Comments:
|
||
|
||||
|
|
|
||
На планот на превенција Стратегијата укажува на потребата од преземање на сите видови мерки со цел да се спречи настанување на инвалидност или да се намали појавата на инвалидност. |
|
The Strategy points out the need for undertaking various measures to prevent or to reduce the occurrence of invalidity. |
||
|
|
|
||
Подигање на свеста |
|
Raising Awareness |
||
Државата е должна да изгради соодветен нормативно правен систем и да овозможи користење на институциите во местото на живеење на лицата со инвалидност.
Коментар: Оваа определба најмногу ја остваруваат невладините организации но сè уште е на незадоволително ниво. |
|
The State has to build an appropriate normative legal system and provide the usage of institutions in the place of residence of people with invalidity.
Comment: This commitment is most frequently fulfilled by NGOs but is not yet satisfactory enough. |
||
|
|
|
||
Здравствена заштита |
|
Health Care |
||
Државата треба преку донесување прописи и воспоставување на институции да обезбеди ефективна здравствена заштита за сите лица со инвалидност. |
|
The State through provisions and establishing institutions is to provide effective health care of people with invalidity. |
||
Коментар: Здравствената заштита се остварува како и за сите граѓани, но сепак обезбедени се одредени поволности во однос на партиципација на помагалата.
|
|
Comment: Health care is realized as for the other citizens, but still certain facilitations in relation to aid participation are provided.
|
||
|
|
|
||
Рехабилитација |
|
Rehabilitation |
||
Државата е должна да воспостави систем на институции за рехабилитација. Програмите кои се остваруваат во овие институции, треба да овозможат оптимално рамниште на независност и функционирање на лицата со инвалидност во зависност од нивните можности. |
|
The State has to establish a system of institutions for rehabilitation. |
||
|
|
|
||
Достапност, достапност на услуги, помагала и информации |
|
Availability, Accessibility to Services, Aids and Information |
||
Во стратегијата се укажува дека државата е должна да создаде правен систем кој ќе осигура достапност на информации и обезбедување помагала за лицата со инвалидност. Исто така, државата треба да го обезбеди развојот, производството, снабдувањето и одржувањето на помагалата. |
|
The strategy points out that the State has to establish legal system which will assure accessibility to information and provide aids for people with invalidity. The state also has to provide development, production, supply and maintenance of aids. |
||
Образование за лица со инвалидност |
|
Education of People with Invalidity |
||
Државата е должна да обезбеди нормативно правна и институционална рамка, која ќе претставува еднаквост на условите за стекнување на образование во сите степени за децата, младите и возрасните лица со инвалидност. Ова образование треба да се остварува под редовни услови и да претставува дел од редовниот систем на образование. Во однос на интеграцијата во образовниот систем на одредена категорија на лица со инвалидност добро треба да се согледа начинот и времето на вклучувањето со објективна и стручна оценка. |
|
The State has to provide a normative legal and institutional framework for equal rights to achieving education at any level for children, youth and adults with invalidity. The education has to provide conditions and be a part of the regular system of education. Regarding the integration of a certain category of people with invalidity in the educational system, the way and the timing of the inclusion with an objective and professional assessment have to be taken into consideration. |
||
|
||||
|
|
|
||
Вработување и работење |
|
Employment and Working |
||
На овој план се укажува дека државата е должна да создаде услови за да лицата со инвалидност се оспособат да ги остваруваат своите човекови права, особено во сферата на вработување на пазарот на трудот.
Исто така, потребно е да се изготви и номенклатура на занимања што произлегува и од заклучоците од одржаната тркалезна маса во септември 2007. |
|
It has been pointed out that the State has to create conditions for people with invalidity to be able to realize their rights, especially in the sphere of employment in the labor market.
The conclusions of the Round Table Discussions, held in September 2007, pointed out the necessity of adopting a nomenclature of vocations. |
||
|
||||
|
|
|
||
Креирање на политики |
|
Policy Making |
||
На планот на креирањето на политиките, економските политики и обезбедување на приходи и социјална сигурност, социјална заштита, домување, културен живот, проценка на програмите за лицата со инвалидност и потребен стручен кадар, Стратегијата упатува на обврските што треба да ги прави државата на овој план заради вклучување на инвалидните лица во остварување на овие цели. |
|
Within the policy making, the State has to pay attention to the economic policy and funds, social security, social care and housing, cultural life, assessment of the programmes for people with invalidity and the necessary professional staff. The National Strategy points out the responsibilities of State on this plan to include invalid people in the realization of its aims. |
||
|
|
|
||
Спорт и рекреација |
|
Sport and recreation |
||
Во стратегијата се укажува дека е неминовно што е можно порано да се започне со спортот и спортската рекреација и рехабилитација и да му се овозможи на лицето со инвалидност преку програмиран тренажен процес да ја подобри својата здравствена состојба, да се рехабилитира и социјализира и да стане корисен член на средината која го опкружува. |
|
The Strategy indicates that it is very important to start with sport recreation and rehabilitation as early as possible and to enable people with invalidity through special programmed training process to improve their health condition, to rehabilitate and socialize them, and make them useful citizens in their environment. |
||
|
||||
Информации и истражување |
|
Information and Research |
||
На институционален план потребно е постоење на база на податоци. Овие информации треба да се однесуваат на севкупните животни услови на лицата со различен вид на степен на инвалидност. Се разбира дека е потребно да се гарантира тајноста на податоците. |
|
On institutional plan, it is necessary to have data base. The information has to reflect the entire living conditions of people with different type and level of invalidity. It is necessary to guarantee the secrecy of the data. |
||
|
|
|
||
Меѓународна соработка |
|
International Cooperation |
||
Во својата соработка со ОН и нејзините агенции е предвидено: Република Македонија да ги вградува прашањата кои се однесуваат на лицата со инвалидност. Во исто време, при соработката со други држави и меѓународни организации, нашата држава треба да ги внесува аспектите и стандардите кои се однесуваат на овие лица. За таа цел се одржува и оваа конференција. |
|
The Republic of Macedonia in cooperation with UN and its agencies anticipated that it has to implement the issues which are related to people with invalidity. At the same time, our State in cooperation with other countries and international institutions has to implement aspects and standards related to these people. This is the reason why we organize this Conference. |
||
|
|
|
||
Мониторинг на остварувањето на НационалнатаСтратегија за изедначување на правата на лицата со инвалидност |
|
Monitoring the Realization of the NationalStrategy for Equal Rights of People with Handicap |
||
Владата на Република Македонија ги задолжува ресорните министерства во рамките на нивните законски овластувања да преземаат мерки за спроведување на ова стратегија. |
|
The Government of the Republic of Macedonia puts in charge the relevant Ministries within their legal authorities to undertake measures for carrying out this Strategy. |
||
Ресорните министерства се должни најмалку еднаш годишно да поднесуваат извештај до Владата на РМ и Националното координативно тело за преземените мерки во спроведувањето на оваа стратегија. |
|
The relevant Ministries are obliged at least once a year to submit a report to the Government of the Republic of Macedonia and the National Coordinative Body on the undertaken measures for carrying out this Strategy. |
||
|
|
|
||
Заклучок |
|
Conclusion |
||
Националната стратегија со нејзините цели се спроведува особено од одделни надлежни државни органи како: Министерство за труд и социјална политика, Министерство за образование и наука, но сепак под влијание и барања на невладините организации во кој се организирани лицата со инвалидност.
|
|
The National Strategy and its aims are carried out by authorized state organs such as the Ministry of Labour and Social Policy, Ministry of Education and Science, and under the influence and requests of the non-governmental organizations of people with invalidity. |
||
Citation:Chadinoski B. National Strategy for Equal Rights of People with Disabilities in the Republic of Macedonia with Comments on its Realization. J Spec Educ Rehab 2007; 8(3-4):89-97. |
||||
|
||||
Литература / References |
|
|
||
|
Share Us
Journal metrics
-
SNIP 0.059
-
IPP 0.07
-
SJR 0.13
-
h5-index 7
-
Google-based impact factor: 0.68
10 Most Read Articles
- PARENTAL ACCEPTANCE / REJECTION AND EMOTIONAL INTELLIGENCE AMONG ADOLESCENTS WITH AND WITHOUT DELINQUENT BEHAVIOR
- RELATIONSHIP BETWEEN LIFE BUILDING SKILLS AND SOCIAL ADJUSTMENT OF STUDENTS WITH HEARING IMPAIRMENT: IMPLICATIONS FOR COUNSELING
- EXPERIENCES FROM THE EDUCATIONAL SYSTEM – NARRATIVES OF PARENTS WITH CHILDREN WITH DISABILITIES IN CROATIA
- INOVATIONS IN THERAPY OF AUTISM
- THE DURATION AND PHASES OF QUALITATIVE RESEARCH
- REHABILITATION OF PERSONS WITH CEREBRAL PALSY
- HYPERACTIVE CHILD`S DISTURBED ATTENTION AS THE MOST COMMON CAUSE FOR LIGHT FORMS OF MENTAL DEFICIENCY
- DISORDERED ATTENTION AS NEUROPSYCHOLOGICAL COGNITIVE DISFUNCTION
- AUTISM AND TUBEROUS SCLEROSIS
- PEDAGOGICAL DIMENSIONS OF THE LEISURE